Site Rengi

Savunma | Havacılık | Teknoloji | Analiz | Politika

Moskova-Ankara: barış mı yoksa ateşkes mi?

Moskova-Ankara: barış mı yoksa ateşkes mi?

Putin-Erdoğan Şah Mat

8 Eylül 2016

 Türkiye ve Rusya arasındaki inişli çıkışlı ilişkiler yeni bir şey değil.

İki ülke arasında, 1’inci Dünya Savaşı sonrasındaki 20 yılda geliştirilen ilişkiler Soğuk Savaş döneminin başlaması ve Türkiye’nin 1952 yılında NATO’ya katılması nedeniyle bozulmuştur. Sadece bir yıl sonra Stalin’in 5 Mart 1953 tarihinde ölümü ve Türkiye’nin 1974 yılında Kıbrıs’ı işgal etmesi Türkiye’yi Batıdan uzaklaştırmıştır. İki ülke arasında güçlü ekonomik ilişkiler kurulmuş bazı problemlere rağmen Türkiye’yi geçici de olsa tekrar Rusya’nın kucağına itmiştir,  ta ki hâlihazırda sürmekte olan Suriye savaşına kadar. Bütün yaşananlardan sonra Türk toplumu artık temkinli ve dikkatlidir. 2013 yılında yapılan bir kamuoyu anketine göre Türklerin % 73’ü Rusya’ya olumsuz bakmakta ve yarısından fazlası Avrupa Birliğine katılmayı arzu etmektedir.

Moskova ve Ankara geçmişte, kendi politik gerekçelerine bağlı olarak stratejileri ve çıkarlarının şiddetli bir şekilde çatıştığına tanıklık ettiler. İki ülke arasındaki son gerilim, 2015 yılında Rus Su-24 modeli savaş uçağının, Türkiye-Suriye sınırı yakınlarında Türk jetleri tarafından vurularak düşürülmesi sonucunda ortaya çıkmış ve Rusya tarafından Türkiye’ye intikam maksatlı sert yaptırımlar uygulanmıştır. Sonrasında iki ülke arasındaki inişli çıkışlı ilişkiler bir kez daha düzelmiş ve 9 Ağustos 2016 tarihinde Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan, St. Petersburg’ta ‘‘Türk Akımı’’ doğal gaz boru hattının inşa edileceği sözünü Putin’e vermiştir. Görüşmelerin devamı kapalı kapılar ardında gerçekleştirilmiştir. Birdenbire bu iki dev yine aynı masada yemek yemeye başlamışlardır.

Fakat bu sonsuza kadar sürecek bir barış mı yoksa geçici bir ateşkes midir?

düşen rus uçağı

Foto: ‘stratejisite.wordpress.com’

Bu yeni Rus-Türk dostluğunu gelecekte değiştirebilecek birçok faktör bulunmaktadır. Brüksel ara vermeksizin, özellikle geçtiğimiz Mart ayında tıkanan Göçmen Antlaşması üzerinde Türkiye ile görüşmeleri sürdürmektedir. Bununla beraber Putin-Erdoğan yakınlaşması Yaşlı Kıtada pek de fazla kabul görmemiştir. Ankara, çok yakın bir gelecekte Batı veya Doğu arasında kalıcı bir tercih yapmak zorunda kalabilir. Türkiye’nin vereceği karar, Rusya ile kalıcı bir müttefiklik ya da uyumlu bir evliliğin sonuna gelindiğinin işareti gelecektir.

Hollanda gazetesi De Volkstrant, ekonomik ihtiyaçların Türkiye’yi tekrar AB’nin kollarına atacağı tahmininde bulunmaktadır. Türkiye’deki yabancı sermaye yatırımlarının % 75’i Avrupa Ülkelerinden gelmektedir ve Rusya, böylesine büyük bir yabancı sermaye akışı ile rekabet edebilecek ekonomik güce sahip değildir. Ayrıca, Türkiye’nin Rusya ile olan yakınlığının, AB’ni oyun oynayacak başka dostları olduğu yönünde uyarması ve gelecekteki görüşmelerde bu faktörün dikkate alınması gerektiği yönünde haklı bir uyarı olduğu yönünde görüşler de mevcuttur.

Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkilerin bu hale gelmesine bağlı olarak, Avrupa-Türkiye ilişkilerinde yaşanan problemler NATO bünyesinde de görülebilir. Rusya el altından, hâlihazırda ABD ve diğer NATO güçleri tarafından kullanılmakta olan ve Suriye’de gelecekte yürütmeyi planlandığı operasyonlar açısından belirleyici bir faktör olan İncirlik Hava Üssünü kullanma niyetini belli etmiştir. Eğer Türkiye İncirlik Hava Üssünü Putin’e açmaya karar verir ise bu, Avrasya güç tarihinde yeni bir sayfa açılması anlamına gelecektir. Fakat Ankara, NATO korumasını kaybetmeyi göze alabilecek midir?

King’s College London Uluslararası İlişkiler Araştırma Merkezinden, diplomatik analiz uzmanı ve politikaların belirlenmesine diplomatik perspektif ile yaklaşan Dr. Pablo de Orellana, Türkiye’nin, Rusya ile yakınlaşma pahasına, NATO ile olan ilişkisini asla riske atmayacağını ileri sürmektedir. Orellana’ya göre Türkiye’nin Rusya’ya yaklaşmasının temel nedenleri daha çok kendisini en çok ilkel Kürt karşıtlığı söyleminde belli eden,  Erdoğan’ın içerdeki desteğini sürdürebilmesi için özellikle son seçimler esnasında ihtiyaç duyduğu Türk milliyetçiliğidir.

Bu arada, Rusya dış politikası uzmanı Jose Milhazes, bölgede Rusya ve Türkiye’nin farklı çıkarları bulunduğundan, Rus-Türk ilişkilerinin sadece kısa süreli bir ateşkes olduğunu savunmaktadır.

Milhazes’e göre ‘‘Beşar Esad ve Kürtler hakkındaki zıt yaklaşımları iki gücü Suriye meselesinde karşı karşıya getirmektedir.’’

Kısmi ödünler verilerek bir uzalşma sağlanmasına rağmen, taraflardan hiçbiri sırf yumuşamayı sürdürebilmek maksadıyla ulusal çıkarlarından asla ödün vermeyecektir. Ankara, hala Esad’ın iktidardan ve ülkeden uzaklaştırılmasını savunurken, Rusya, Suriye’deki konumunu muhafaza edebilmek amacıyla Şam’a desteğini sürdürmektedir.

Cerablus, Rusya, Suriye, Sınır hattı, pyd

Foto: ‘ahttps://kurdishissue.wordpress.com/2015/06/28/1-202v

Orellana’ya göre Erdoğan’ın iki taraflı diplomatik hamlelerindeki hedefinin, Esad rejimine gösterdiği sınırlı kabullenmeye karşılık, gelecekte Kürt kontrolü altındaki Rojava bölgesinde, Irak’ta olduğu gibi, asla sözde bir Kürt devleti kurulmayacağının garantisini almak olabilir. 

Bu durumda Putin, Esad ve Erdoğan arasında bir arabulucu rolünü oynamakta ve bu şekilde Ankara ile uzun vadede sürecek bir uzlaşma sağlamaktadır.

Bu karmaşık askeri ittifaklar, daha fazla beklenmeyen diplomatik sonuçlara yol açabilirler. Türkiye’nin belirgin bir tutum almaktan kaçınması ve mümkün olabildiğince uzun bir süre denge siyasetini sürdürme olasılığı da bulunmaktadır. İyimser kesimler, Türkiye’nin bir gün, yine sert tutum ve demokratik olmayan eğilimlerinden vazgeçerek Avrupa-Rusya ilişkilerinin dayanak noktası olacağını ümit edebilirler. Bu anlamda Ankara, bir tahterevalli olmak yerine, bu güçler arasında bir dayanak noktası olma görevini yürütebilir ve Türkiye, ikili ilişkileri geliştirmeye yardım eden ve Yeni Soğuk Savaş olarak adlandırılan dönemin gerilimlerini azaltan bir temel çivisi olabilir. Bu açıdan bakıldığında Moskova ile olan uzlaşma, bölgenin tamamında güvenliği artırarak uzun süreli bir barış dönemine dönüşebilir.

Fakat şüphesiz bu da iyimser bir bakış açısıdır.

Erdoğan ve Putin arasında oynanmakta olan jeopolitik satranç müsabakası tehlikelidir. Türkiye ve Rusya’nın ana yayın organlarına – Habertürk ve Kommersant- göre her iki devlet de ortaklık uğruna, yanlış umutlar ve illüzyonlara neden olmaması gereken saf bir pragmatik seçenek olarak mevcut ittifaklarını riske atmaktadırlar.

Değişik politik yorumcuların işaret ettiği gibi Erdoğan, mevcut durumdan bölgedeki hegemonik hedeflerini gerçekleştirmek maksadıyla yararlanmaktadır. Rusya İlimler Akademisinden Vladimir Sotnikov AsiaNews televizyonuna yaptığı yorumda Cumhurbaşkanının ‘‘oyunu daima çitin öbür tarafında oynadığını’’ ifadelerini kullanmıştır.

Rusya, kısa vadede bu oyundan zevk alsa da realpolitik güdüler bu oyunun uzun vadede kesinlikle sürdürülemeyeceğini ispatlamaktadır.

ÇN: Metin aslına sadık kalınarak çevrilmiştir, metindeki düşünceler yazara aittir. Orijinaline aşağıdaki linkten erişilebilir.

http://www.defenceiq.com/air-land-and-sea-defence-services/articles/moscow-ankara-a-peace-or-a-truce

 

Önceki Makale  Giuliani ve Türkiye Lideri Arasındaki Gizli Toplantı

 Gaia Racca

Yazar: Gaia Racca DLG Londra’da Politika ve Ekonomi öğrenimi görmüştür ve halen King’s College London Savaş Çalışmaları Departmanında Uluslararası İlişkiler öğrencisidir. Ana ilgi alanları Kuzey Afrika’da güvenlik ve savunma ile Akdeniz’deki jeopolitik durumdur.

 

 Yazar Ercan Caner

Çeviren: Ercan Caner Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin yanı sıra, uçak ve helikopter lisanslarına sahiptir. Yüksek lisans derecesini Gazi Üniversitesi’nden Avrupa Birliği – Türkiye İlişkileri alanında alan Caner, halen Türkiye Hava Sahası Yönetimi alanında Haliç Üniversitesi’nde doktora tez çalışmalarını sürdürmektedir. İnsansız Hava Araçları (2014) ve Taarruz Helikopterleri (2015) konulu makaleleri yayımlanmıştır. 39 yılı kapsayan TSK, BM ve NATO savunma sektör deneyimlerine sahiptir.  E-mail:ercancaner@gmail.com @ercancaner1963

 

 

Yazar Profili

Ercan Caner
Ercan Caner
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin yanı sıra, uçak ve helikopter lisanslarına sahiptir.
Türkiye Hava Sahası Yönetimi alanında doktora tez çalışmalarını
sürdüren Caner’in İnsansız Hava Araçları (2014) ve Taarruz Helikopterleri
(2015) konulu makaleleri yayımlanmıştır. 36 yılı kapsayan TSK, BM ve NATO
deneyimlerine sahiptir.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın

Köşe Yazarlarımız
Rusya S-400’leri Vermeyebilir mi? Putin-Erdoğan Anlaşması Suya Düştü   Türkleri, stratejik maksatlarla Rus yapımı S-400 hava savunma füzeleri ile silahlandırmak Kremlin’in bir taktiği ise, Türklerin Rus çıkarlarına hizmet edebileceği beklentisinin...
Nükleer Enerji Alanında Rusya Bir Süper Güçtür   Rusya hiçbir şey yapmıyor mu? Rusya aslında...
Rusya Yüksek Hızlı Helikopter Geliştiriyor   Defence Blog, 30 Kasım 2018 Derleyen: Ercan Caner, Sun...
Hava El Yapımı Patlayıcı Düzenekleri Rus Ordusunun Dronlara Karşı Savaş Eğitimi   Yazar: Patrick Tucker,...
Erdoğan, İdlib Konusunda Putin’in Sevgisini Kazanamadı Rusya, Sultanın Teröristlerini Ezmeye Kararlı Yaklaşan İdlib Savaşı, aynı...
  Türkiye Neden Suriye’de? Kaybedenler mi? Kaybedenler kulübünde ise savaşta insanlarını cepheye süren ülkeler olacaktır, böylesine stratejik seviyede oyunların oynandığı bir savaşta kaybedenler her zamanki gibi öncelikle sivil halk ve...
Suriye ve ABD Demokrasisi   Fatih Bengi, Sun Savunma Net, 15 Ekim 2019 İkinci Dünya...
Türk Askerleri Kuşatıldı mı? İdlib Çıkmazı Rus savaş uçaklarının desteklediği Suriye Arap Ordusu, Astana anlaşmalarının...
Barış Koridoru mu? Şeytan Ayrıntıda Gizlidir Ercan Caner, Sun Savunma Net, 25 Ağustos 2019 Türk...
Bağımsız Kürt Devletine Giden Yol mu? Güvenli Bölgede Anlaşmazlık Ercan Caner, Sun Savunma Net, 15...
Fırat’ın Doğusunu Aydınlatan Gerçek: “Batı Asya İttifakı”   Berk ÖZER, USMER Yürütme Kurulu Üyesi, Sun savunma Net, 21 Kasım 2018   Harita: MR online ABD‘de Trump yönetiminin İran‘a yönelik yaptırımlarının...
Kaşıkçı Cinayetinin Korkunç Ayrıntıları   Allah’a ve peygamberine karşı savaşanların ve yeryüzünde bozgunculuk çıkarmaya çalışanların...
Suudi Hanedanlığının Maceraları ‘‘Siz küçük, çekik gözlü, kırmızı yüzlü, basık burunlu, çehreleri sanki örs üzerinde...
Suudi Prensten İnanılmaz Açıklama Filistinliler ya Çenelerini Kapatmalı ya da Barış Yapmalı Suudi Arabistan Veliaht...
Araplar Neden Suriye’de Bizi İstemiyorlar?  Bizim özgürlüklerimizden nefret etmiyorlar. Kendi ülkelerinde petrol için ideallerimize ihanet...
Anne ben ölüyorum… Yürekleri Parçalayan Son Mektup   Yazar: Yaron Steinbuch, NEW YORK POST, 25 Ekim 2019 Çeviren: Ercan Caner, Sun Savunma Net, 30 Ekim 2019   Vietnamlı 26 yaşındaki...
Kayıp Arjantin Denizaltısına Ne Oldu ve ARA San Juan’da Kaç İnsan vardı? Sun Savunma Net...
Vatikan Günlükleri Brezilyalı Şeytan Çıkaran Gizli Katolik Tarikat Şeytanla Anlaştı Çocuklara günah çıkarma odalarında tecavüz...
Roman Polanski, 10 yaşındaki bir kıza cinsel tacizle suçlanıyor 23 Ekim, 2017 Çeviren: Ercan Caner,...
Sanat ve Cinsel Taciz Modern Rusya’nın sanatçıları, istismar edilen bir kadın oyuncu tarafından açılan tek...
Popüler Konular
  Coronavirus: Neden Şimdi Harekete Geçme Zamanı?   Politikacılar, toplum liderleri ve iş dünyasının patronları: Neyi ne zaman yapmalısınız Yazar: Tomas Pueyo, Medium, 11 Mart 2020 Çeviren: Ercan Caner, Sun Savunma Net, 16 Mart 2020   Coronavirus hakkında bütün olup...
Kalpsiz, Soysuz, Arsız, Vicdansız, Ahlaksız, Beyinsiz Köpek Sen! Harbiyelilere Nutuk Okumayı yasaklayan zihniyetin mücahidi olup, ‘‘Okuyanı görürsem örgütçü diye okuldan atarım’’ diyebilecek kadar konuyu ileri götürebilen bukalemun ruhlu, her dönemin adamı, kaypak bir köpeksin! Ersel Şimşek, 17 Nisan 2019 Çünkü...
“Abdullah Öcalan… Memlekete hoş geldin” Gerçek Bir Kahramanın Aziz Hatırasına Yazar: Yılmaz Özdil Allah yardımcımız olsun.” Özel uçağa bindiler. Antalya’ya gittiler. Karpuzkaldıran askeri tesislerine yerleştiler. Uçağın kuyruğundaki Türk Bayrağı ve kimliğini gösteren işaretler kapatıldı. Üç gün sonra, vakit tamam… Tekrar...
TERRACOTTA SAVAŞCI VE ATLARI TARİHİN DERİNLİKLERİNDEN GELEN SAVAŞÇILAR    Yazı ve Fotoğraf: Olay Salcan, 3 Haziran 2018   Çin gezimin bugünkü bölümünde görmeyi hep hayal ettiğim bir yeri ziyaret edeceğim. Son derece önemli bir tarihi buluntu. Bulunduğu zaman kendisinden çok...
“Büyük İsrail”: Orta Doğu için Siyonist Plan Kanlı “Oded Yinon Planı” Tam Metni Yazar: Oded Yinon, Kudüs, Şubat 1982                                        Önsöz: Michael Chossudovsky, 6 Eylül 2015 Yayıncı: Khalil Nakhleh, Belmont, Massachusetts, 23 Temmuz 1982 İbranice-İngilizce Çeviri: Israel Shahak, 13 Haziran 1982...
Keskin Nişancılar ve Silahları   Keskin nişancılar özel olarak seçilen ve yetiştirilen askerlerdir, bütün dünyada eğitimlerine ayrı bir önem verilir ve teorik/pratik eğitim esnasında aşağıdaki özellikler nişancılara kazandırılır: Asla belirli bir yerde uzun süre kalmazlar, Hiç beklenmedik yerlerden ateş edebilirler,...
Yunanistan Bağımsızlık Savaşının Kısa Tarihi Tarihi bilmeyenler onu tekrarlamaya mahkûmdur.  Edmund Burke Yazar: Ercan Caner, Sun Savunma Net, 27 Nisan 2018 Yunan Bağımsızlık Savaşı (1821-1829), Yunanlılar tarafından Osmanlı İmparatorluğundan bağımsızlıklarını kazanmak maksadıyla başlatılan, uzun ve kanlı savaşlar sonunda, Avrupalı Büyük...
Devamını oku:
Doğu Akdeniz

Doğu Akdeniz Meselesinin Özeti Yazan: Berk ÖZER, USMER Yürütme Kurulu...

Teröristlerle Baş Edemeyen Sisi, Mısırlı Dansözleri Hedef Aldı

Teröristlerle Baş Edemeyen Sisi, Mısırlı Dansözleri Hedef Aldı Şarkıcı Shyma...

Türkiye ve S-400 Füze Sistemleri

Türkiye ve S-400 Füze Sistemleri Ercan Caner,  Sun Savunma Net,...

ÇARŞAMBA İĞNELERİ

  ÇARŞAMBA İĞNELERİ Yazan: Türk Vatandaşı Naci BEŞTEPE, 2 Ekim...

Kayıp Arjantin Denizaltısına Ne Oldu ve ARA San Juan’da Kaç İnsan vardı?

Kayıp Arjantin Denizaltısına Ne Oldu ve ARA San Juan’da Kaç...

Kapat