HEDEFLEME PRENSİPLERİ

Uluslararası İnsani Hukuk ve Askerî Çatışma Hukukuna uyma konusundaki bireysel sorumluluk ve hesap verme, hükümet düzeyi  dâhil herkesi kapsamaktadır. Hedeflere angajmanı uygulayanlar, hedefleme konusunda verilen direktifleri onaylanmış angajman kuralları ile Uluslararası İnsani Hukuk ve Askerî Çatışma Hukukuna göre  uygulamaktan sorumludur

Ercan Caner, Sun Savunma Net, 13 Ekim 2023

Fotoğraf: asianet newsable

Hedefleme; taktik eylemleri stratejik nihai duruma, öncelikli hedeflere angaje olarak operasyonel hedeflere irtibatlandırır. Stratejik seviyede hedefleme, operatif ve taktik hedefleme fonksiyonunun koordine edilmesine odaklanır. Operatif seviyede hedefleme, komutanın operasyonel hedeflerine ulaşmasını sağlamak maksadıyla; arzu edilen etkileri yaratacak spesifik eylemlerin belirlenmesine odaklanır. Hedefleme, çeşitli askeri olmayan kuruluşların yanı sıra bütün karargâh ve ast komutanlıkların  katılımını da gerektiren çok disiplinli bir süreçtir.

Hedefleme prensipleri aşağıdadır:

• Komuta ve Kontrol: Hedeflemenin etkili olabilmesi için, politika ve direktif aracılığı ile gereken yetki açık ve net bir şekilde belirlenmeli ve kontol yetkisi, makul ölçüde mümkün olabildiğince alt seviyelere devredilmelidir.
• Yönetim: Etkili koordinasyon, verim almak ve icra için hedefleme faaliyetlerine öncelik verilmeli, kaynak sağlanmalı ve hedefleme döngüsü net bir direktif ile idare edilmelidir.
• Tutarlılık: Odaklanmayı sağlamak ve tekrarlanan çabaları ortadan kaldırmak maksadıyla, hedefleme faaliyetine yönelik istihbarat desteği de dâhil olmak üzere bütün hedefleme faaliyetleri, üst komutanlık tarafından belirlenen direktif ve kılavuzlarla uyumlu olmalıdır.
• Yasallık: Hedefleme faaliyetleri, başta uluslararası insancıl hukuk ve silahlı çatışma hukuku insancıl ilkeleri olmak üzere, askerî, ayırım, orantılılık ve önlem ilkeleri dâhil, bütün geçerli yasal çerçeveyle uyumlu olmalıdır. Silahlı bir çatışmada ‘‘hedef’’ terimi o hedefin uluslararası insancıl hukuk ve silahlı çatışma hukuku uyarınca yasal olarak angaje olunabileceği anlamına gelmez. Herhangi bir angajman öncesinde; askerî gereklilik, ayırım, orantılılık ve taarruz önlemlerini içeren bir yasal değerlendirme yapılmalıdır. Silahlı çatışma dışındaki faaliyetlerde de angajman öncesinde yasal değerlendirme yapılması kuralı geçerlidir.
• Entegrasyon: Hedeflemenin etkili olabilmesi için, bütün etki imkân ve kabiliyetlerinin merkezi olarak koordine ve entegre edilmesi, kapsamlı ve müşterek etkiler yaklaşımı açısından önemlidir.
• Zamanlılık: Hedefleme, ayrıntılı bir analiz yapabilmek ve uzman danışmanlardan tavsiye alınmasını sağlamak için önemli bir hazırlık süresini gerektirmektedir. Bu nedenle, harekât esnasında hedeflemeyi kolaylaştıracak olan hazırlık faaliyetleri Barış Zamanı Teyakkuz Faaliyetleri esnasında öncelikli bir faaliyet olarak ele alınmalıdır.
• Etkin Tepki: Hedefleme faaliyetleri, düşmanın eylemlerine etkin bir tepki gösterebilmek maksadıyla gerekli mekanizmalar, süreçler ve yeteneklere sahip olmalıdır.
• Değerlendirme: Başlangıç safhasında Hedef Sistemleri Analizi ile elde edilen değerlendirme verileri, harekâtın ilerleme seviyesini ölçmede kritik bir öneme sahiptir ve Harekât Ortamının Müşterek İstihbarat Hazırlığı ve/veya harekât ortamına bütün değişiklikleri yansıtmalıdır.

Vazifenin yerine getirilmesi zorunlulukları, siyasal faktörler ve hukuk, hedefleme döngüsünün her safhasında devamlı olarak göz önünde tutulmalıdır. Komutanlar, karargâh subayları ve hukuki danışmanlar (LEGAD – Legal Advisor) daima bu faktörleri bilmek ve uygulamak zorundadırlar.

HEDEFLEME KONTROL LİSTESİ

Hukuki danışmanlar, müşterek hedefleme sürecine en baştan dâhil edilmelidir. Hedefleme bir komutanlık sorumluluğudur. Hukuki danışmanlar, hedefleri Uluslararası İnsancıl Hukuk ve Silahlı Çatışma Hukuku alan uzmanları olarak ve geçerli iç ülke hukuku da dâhil olmak üzere, komutanın kuvvet kullanma yetkisi hakkındaki kısıtlamaları inceleyerek bütün hedefleme sürecini desteklerler.