savunmahavacılıkteknolojipolitikaanalizmevduatkriptosağlıkkoronavirüsenflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
17,2923
EURO
18,1756
ALTIN
1.026,14
BIST
2.506,83
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Ankara
Parçalı Bulutlu
27°C
Ankara
27°C
Parçalı Bulutlu
Cumartesi Az Bulutlu
24°C
Pazar Az Bulutlu
27°C
Pazartesi Az Bulutlu
25°C
Salı Az Bulutlu
23°C

Polisin Orantısız Güç Kullanması

Polisin Orantısız Güç Kullanması

İşkence mi Yoksa Kötü Muamele mi?

Polisin Orantısız Güç Kullanması

Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) üyeliğini elde etme sürecinde, AB üyesi ülkelerde uygulanan polis yöntemlerinden faydalanması ve dersler çıkarması çok büyük bir öneme sahiptir. Vatandaşlara orantısız güç kullanılamayacağı yönündeki anayasal teminata rağmen Türk polisi bazen orantısız güç kullanma konusunda eleştirilmektedir.

Ercan Caner, Sun Savunma Net, 31 Mart 2022

 

Paris kentinde Sarı Yelekliler tarafından düzenlenen bir gösteride göz yaşartıcı bomba isabet eden bir gazeteci ve ona yardıma koşan göstericiler. Kaynak: SETA

Yasaların uygulanması ve düzenin sağlanması sivil otoritelerin görevidir. Bu tür görevlerin yerine getirilmesi ise bu maksatla eğitilen, donatılan ve organize edilen sivil polis ve/veya jandarma gibi yarı askeri güçlerin sorumluluğundadır.

Her ne kadar silahlı kuvvetlerin asıl görevi ülkeyi dış düşmanlara karşı savunmak olsa da iç gerginlikler ve şiddetin tırmandığı anlarda, sivil otoritelere yardım maksadıyla kullanılabilir.

Birçok ülkede yasaların uygulanması ve düzenin sağlanması görevleri polis ve güvenlik kuvvetleri tarafından yerine getirilmektedir. Silahlı kuvvetler özel durumlarda kullanıldığında, genellikle takviye görevinde kalmakta ve sivil otoriterin yetkisi altına girmektedir. Yasaların uygulanmasıyla görevli, otorite ve organizasyonlar;

  • Hukuk ve düzeni muhafaza eder,
  • Suçları engeller ve tespit eder ve
  • Bütün acil durumlarda yardımcı olurlar.

İnsanların sokağa çıkarak düşüncelerini açıkça ifade etmesi dünyanın birçok ülkesinde oldukça yaygın bir olaydır. Gösteriler, mitingler veya ne olarak adlandırılırsa adlandırılsın bütün faaliyetler, kişisel ve kollektif ifade özgürlüğünün kanıtı olarak görülürler.

Alman polisinin göstericilere sert müdahalesi. Kaynak: Deutsche Welle (DW)

Yetkililer, ulusal yasaları veya uluslararası yükümlülüklere göre bir gösterinin yapılmasına müsaade edebilir ya da dağıtılmasına karar verebilir. Verilen karar ne olursa olsun, yetkililerin uymak zorunda oldukları birçok haklar, kurallar ve standartlar bulunmaktadır.

Güvenlik yetkilileri daima; yasallık, gereklilik, orantılılık ve önlem ilkelerine uygun hareket etmek zorundadır.

  • Eylemlerinin bir yasal dayanağı olmalıdır.
  • Meşru bir hedefe ulaşmak için gerekli olmalıdır.
  • Hakların herhangi bir şekilde kısıtlanması meşru hedef ile orantılı olmalıdır.
  • Aşırı/orantısız güç kullanımından kaçınmak, ilgisiz kişileri tehlikeye sokmamak veya yaralamamak maksadıyla bütün önlemler alınmalıdır.

İşkencenin Tanımı

“İşkence” terimi, bir şahsa veya bir üçüncü şahsa, bu şahsın veya üçüncü şahsın işlediği veya işlediğinden şüphe edilen bir fiil sebebiyle, cezalandırmak amacıyla bilgi veya itiraf elde etmek için veya ayrım gözeten herhangi bir sebep dolayısıyla bir kamu görevlisinin veya bu sıfatla hareket eden bir başka şahsın teşviki veya rızası veya muvafakatiyle uygulanan fiziki veya manevi ağır acı veya ızdırap veren bir fiil anlamına gelir. Bu yalnızca yasal müeyyidelerin uygulanmasından doğan, tabiatında olan veya arızi olarak husule gelen acı ve ızdırabı içermez.

Pekin karşıtı gösterilerde gözaltına alınanlar; keyfi tutuklama, dayak ve insan hakları örgütlerine göre işkence olarak adlandırılabilecek kötü muameleye maruz kalmıştır. Kaynak: Newsweek.

Birleşmiş Milletler – Kolluk Kuvvetlerinin Güç ve Ateşli Silah Kullanımında Temel İlkeler

Birleşmiş Milletler Kuralları Madde 3’e göre kanunların uygulanmasından sorumlu olanlar, yalnızca çok zorunlu hallerde ve görevlerinin yerine getirilmesi için gereken ölçüde, kuvvete başvurabilir. Birlemiş Milletler Kolluk Kuvvetlerinin Güç ve Ateşli Silah Kullanımında Temel İlkelere göre; polis, güç ve ateşli silah kullanmadan önce mümkün olabildiğince şiddet içermeyen araçlar kullanması gerekmektedir (Madde 4).

Bir AB Eşleştirme Projesi – Türk Ulusal Polisine Orantısız Güç Kullanımını Engelleme Konusunda Yardımcı Olmak

İlginç ama gerçekten de böyle bir proje varmış, toplam bütçesi 2 milyon Euro olan ve 2013 yılında tamamlanan TR 09 IB JH 01 numaralı Polisin Güç Kullanma Kapasitesinin Geliştirilmesi Projesi bütçesinin 1,9 milyon Euro’su ise AB tarafından ödenmiş.

Amacı; Emniyet Genel Müdürlüğü’nün güç kullanımının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile uyumlu olarak geliştirilmesi ve orantısız güç kullanımının önlenmesi olarak ifade edilen proje kapsamında aşağıdaki faaliyetler gerçekleştirilmiş:

  • Konuya ilişkin yasal çerçevenin gözden geçirilmesi,
  • Organizasyon yapısının değerlendirilmesi ve incelenmesi,
  • Konuya ilişkin taktik, uygulama ve ekipmanların incelenmesi,
  • Eğitim faaliyetlerinin değerlendirilmesi.

Kaynak: AB ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı, AB Projeleri Faaliyet Bülteni 2017

Yararlanıcı Ülke Proje Liderliği görevini Osman Karakuş’un üstlendiği proje kapsamında, polisin güç kullanımına yetki veren mevzuat incelenip, Almanya ve Avusturya ile karşılaştırmalı olarak çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda standart uygulama prosedürleri geliştirilmiştir. Almanya ve Avusturya’da toplumsal olaylara müdahale konusunda kullanılan taktik ve ekipmanlar incelenmiştir. Hazırlanan eğitici el kitapları ile birlikte farklı illerde Emniyet Genel Müdürlüğü personeline eğitim verilmiştir.

AB Türkiye Delegasyonu web sayfasında paylaşılan projeyle ilgili bilgilerde gerekçe olarak; ‘‘Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) üyeliğini elde etme sürecinde, AB üyesi ülkelerde uygulanan polis yöntemlerinden faydalanması ve dersler çıkarması çok büyük bir öneme sahiptir. Vatandaşlara orantısı güç kullanılamayacağı yönündeki anayasal teminata rağmen Türk polisi bazen orantısız güç kullanma konusunda eleştirilmektedir. Silahların hangi durumlarda kullanılacağını düzenleyen bir yönergenin olmaması nedeniyle de polisin silah kullanması gerektiği durumlarda problemler yaşanmaktadır’’ ifadelerine yer verilmiş.

Katalonya’nın bağımsızlığı için 01 Ekim 2017 tarihinde yapılan referandumda bir oy verme yerinde halka müdahale eden polisler, Sant Julia de Ramis. Fotoğraf: Raymond Roig/AFP

Projenin hedefi de oldukça ilginç: Türk Ulusal Polisinin kuvvet kullanımının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (European Convention on Human Rights) ile uyumlu hale getirilmesini sağlamak ve bütün polislerin uyacağı ortak prosedürler oluşturmak ve de özellikle gösterilere müdahale eden polis birimleri için bir model oluşturmakmış.

Proje ile kuvvet kullanımı konusundaki AB ilkeleriyle uyumlu bir model eğitim programı hazırlanmış. Ayrıca, polisin ateşli silah veya herhangi bir güç kullanımında uygulanabilen standart inceleme prosedürleri belirlenmiş ve polis ile halk arasında iletişim kanallarının tesis edilmesi de hedeflenmiş.

Umarım ayrıntılarına aşağıdaki linkler üzerinden ulaşılabilen projenin eğitim hedeflerine ulaşılmış ve eğitilenler; protestolara polis müdahalesinde ihtiyatlı ve orantılı güç kullanma konusunda yeterli bilgiler edinmiş, insan hakları ve kalabalıkların davranış ve tutumlarını anlama usulleri konularında aydınlanmıştır.

https://www.avrupa.info.tr/tr/turk-ulusal-polisine-orantisiz-guc-kullanimini-engelleme-konusunda-yardimci-olmak-156

https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/system/files/2016-12/tr2009_013607-disproportionate_use_of_force_in_turkish_police_en.pdf

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.