savunmahavacılıkteknolojipolitikaanalizmevduatkriptosağlıkkoronavirüsenflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
14,7771
EURO
15,8331
ALTIN
902,02
BIST
2.482,60
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Ankara
Açık
25°C
Ankara
25°C
Açık
Salı Parçalı Bulutlu
24°C
Çarşamba Parçalı Bulutlu
25°C
Perşembe Az Bulutlu
24°C
Cuma Hafif Yağmurlu
17°C

İLK TÜRK FUTBOL TAKIMI BLACK STOCKINGS FC

İLK TÜRK FUTBOL TAKIMI BLACK STOCKINGS FC

Siyah Çoraplılar

İLK TÜRK FUTBOL TAKIMI BLACK STOCKINGS FC

Atilla Aşçı, Sun Savunma Net, 20 Şubat 2022

 

Kulüp oyuncularına ait olduğu öne sürülen bir fotoğraf. Kaynak: Melih Şabanoğlu

 

Ülkemizde en yaygın spor dalı, hem uygulayanlar, hem seyredenler, hem taraftar sayısı açısından tartışmasız futboldur. Üç büyük İstanbul takımının yıllarca süren hegemonyasına son veren Anadolu takımları, son yıllarda güçlerini, etkilerini ve taraftarlarını arttırarak, ülke futboluna yeni bir boyut kazandırmıştır. Bu da, sporda rekabetin, kalitenin bir nebze olsun ivme kazanmasına yol açsa da, uluslararası arenada bunun yansımasını arzu ettiğimiz seviyede, ne yazık ki, görememekteyiz. Takım taraftarlarının sergilediği fanatik holiganizm ise ayrı bir sorun.

Peki, ülkemiz tarihinde ilk kez kurulan futbol takımının özünde yatan ne idi?

Tarihte futbolun ilk kurucu oyuncuları İngilizlerdir.  Takvim yaprakları 1823’ü göstermektedir. Aradan yetmiş yıl geçmiştir ki, futbol Osmanlı’da da oynanmaya başlamıştır. Kadıköy’ün, o zamanlar bakir boş yeşil alanlarında futbolu ilk oynayanlar, gene o bölgede yaşayan İngilizlerdir. Daha sonra bu gruba Rum ve Ermeni gençleri de katılmıştır. Türkler sadece seyirciydiler. Kuşdili’ndeki karşılaşmalara Anadolu yakasının her yerinden akın akın insanlar bu sporu seyretmeye gelir ve katılabilmek için can atarlardı. Ortalık, yiyecek satıcıları ile bir şenlik yerine dönüşür ve insanlar bu yeni etkinliği heyecanla seyrederdi. Birkaç azınlık takımını kurulmasıyla daha da ilginç hale gelen futbola, Türk gençlerinin ilgisi de o oranda artmaktaydı. Her ne kadar Kadıköy yöresi futbol için en uygun koşulları sunuyor olsa da, İzmirli İngiliz ve diğer Levanten ailelerin çocukları da Bornova’da aynı koşullarda bu spora daha önceden başlamışlardı bile.

Lakin ne yazık ki, Sultan II. Abdülhamid’in istibdat yönetiminin en sıkı dönemlerine denk gelen o günlerde, insanların bir dernek, kulüp altında toplanmaları yasak idi. Abdülhamid’in kendisine yönelik bir darbe ya da suikast korkusu ülkeyi sarmıştı. Amcası Sultan Abdülaziz’in 1876 yılında darbeci paşalar tarafından tahttan indirilip, katledilmesi onu ziyadesiyle her oluşuma karşı tedirgin hale getirmişti. Bu durum Türk gençlerini üzüyordu. Bu sporun keyfini yaşamak yerine sadece seyretmekle yetinmek onları bir yandan da hırslandırıyordu…

İşte bu gençlerden deniz askeri okul öğrencisi Fuad Hüsnü ( Kayacan) ve eski dışişleri mensubu Reşad Danyal ve Mehmet Ali bu duruma daha fazla dayanamayarak, Türk gençlerinden oluşan bir futbol takımı kurdu. Sene 1899… Bazı bilgilere göre ise kuruluş tarihi 1901 yılıdır. 1954 yılında yapılan bir söyleşide Fuad Hüsnü Bey takımın ilk oyuncularını şöyle belirtmiştir; Reşat Danyal Bey, Mehmet Ali Bey, Fuat Hüsnü Bey, Kemani Nuri Bey, Fahri Bey, Nureddin Bey, Hafız Mehmet Bey, Hafız Mustafa Bey, Emcet Bey, Hüseyin Bey, Mazhar Bey, Şevki ve Reşat Beyler. İki isme değinilmemiştir.

Kurulan kulübün isminin Türkçe olması sorun yaratacaktı. O yüzden, idari yönetim tarafından fazla dikkat çekmemek için takımın ismini BLACK STOCKINGS FC (Siyah Çoraplılar) koydular. Takım formasının önü, yakası ve kollarının ucu beyaz, geri kalan kısmı kırmızı ve şortları beyaz, çorapları siyah idi. İlk başkan Reşad Danyal Bey oldu.

Takım, ilk maçına 26 Ekim 1901 tarihinde çıktı. Bir Rum takımıyla Papazçayırı’nda (şimdiki Şükrü Saraçoğlu Stadyumu) oynadıkları maçı 5-1 kaybettiler. İki aylık bir antrenmanla sahaya çıkan Black Stockings’li oyuncular deneyimli Rum oyunculara karşı pek şanslı değildiler. Hiçbir taktik uygulaması görmemiş Türk sporcular, küme halinde topun arkasından koşup, topa rastgele vurmaya başlayınca çabuk yoruldular. Takımın tek golünü Fuad Hüsnü Bey atmıştır. (Kaynak: Melih Şabanoğlu, Atlas Dergisi, Sayı: 25)

Maçın bitmesine yakın, II. Abdülhamid’in hafiyeleri baş jurnalci Şamil başkanlığında sahaya girerek, oyunculardan bazılarını Padişah’a karşı darbe planlayıcısı iddiasıyla tutukladı. Kuruculardan Fuad Hüsnü Kayacan askeri mahkemece (Amiral Hüseyin Hüsnü Paşa’nın küçük oğlu idi) ihtar aldı. Reşad Danyal Tahran’a sürgüne gönderildi ve kulüp de kapatıldı. Fuad Hüsnü Kayacan, askeri mahkemede sorgu hâkimi ile arasında geçen konuşmayı, 9 Mart 1961 tarihinde Hayat Dergisi’nce yapılan röportajda, hakkında yazılan jurnalde neler yazıldığını şöyle anlatır. ‘‘Karşılıklı kale kurup, İngilizlerle aynı elbiseyi labis (giymiş) olduğu halde, top endahtı (atmak, vurmak) ile talim icra etmekte olduklarından..’’ Raşit Bey ‘‘Bir Türk zabiti nasıl olur da, İngiliz forması giyip, onlarla talim yapar? Utanmıyor musun?’’ diye bana çıkıştı. ‘‘Biz top oynuyorduk’’ dedim, anlatamadım… Sonunda formaları giyip müstantiğin huzuruna çıktım. Beni karşısında don, gömlek görünce bozuldu. Ama durumu da kavradı. Küçük bir ceza verdi. (www.turknostalji.com/ilk-turk-futbolcu-fuad-husnu-kayacan-ilk-turk-takımı-black-stockings…)

Kulüp kapanmıştı, bu yüzden Türklerin kendi kulüpleri altında oynamaları beş yıl gecikecekti. Ama Fuad Hüsnü’nün futbol tutkusu bitmemişti. 1904’de Bobby takma ismiyle Cadi-Keuy FC takımında, daha sonra da sadece İngilizlerin oynadığı Moda FC takımına geçti.  1907 yılında bu her iki takımın maçında hakemlik yaparak, ilk Türk hakemi olma hakkını da elde etti. Çeşitli dönemlerde hem Galatasaray’da, hem de Fenerbahçe’de aktif sporcu, teknik direktör ve idareci olarak görev yapan ve ‘‘kaydım Galatasaray’da, ancak kalbim Fenerbahçe’dedir’’ diyen Fuad Hüsnü, 16 Kasım 1963’de, 84 yaşında vefat etmiştir. Fenerbahçe kulübünün resmi internet sayfasına baktığınızda, kulübü kuranların, Black Stockings’de o dönem futbol oynayan gençler olduğu yazar.

Bu vesile ile Türk futbol tarihinde unutulmaz bir yıldız olan Fuad Hüsnü Kayacan’ı saygıyla anmak isterim. Ruhu şad olsun.

(Bu konuda daha fazla bilgi isteyenler Melih Şabanoğlu’nun yazılarından ve Coşkun Irmak’ın Mitos Boyut Yayınlarından çıkmış ‘‘Siyah Çoraplılar’’ adlı kitaptan yararlanabilir.)

 

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.