Site Rengi

Savunma | Havacılık | Teknoloji | Analiz | Politika

Görünmeyen Tehdit-Türbülans

 

Görünmeyen Tehdit-Türbülans

3 Şubat 2016

YAZAR: LINDA BRAMMER

ÇEVİREN: ERCAN CANER

 

Türbülans pilotların uçuş esnasında karşılaştıklarında hazırlıklı olmaları gereken sadece bir baş belası olmaktan öte tam bir tehdittir.

Yolcu ve mürettebatın güvenliklerini tehdit etmenin yanı sıra hava aracının kontrol edilebilirliğini olumsuz olarak etkilemekte, zaman zaman hava araçlarına zarar vermekte ve uçuş program ve planlarının sık sık değişmesine neden olmaktadır. Her yıl türbülans nedeni ile uğranılan maddi kayıplar aşağıda sıralanmıştır:

  • 5 milyon ABD doları bakım,
  • 35 milyon ABD doları yolcu ve mürettebat yaralanmaları
  • 36 milyar ABD doları uçuş program/plan değişiklikleri.

Fakat, yağmur, sis ve kar gibi diğer görülebilir tehlikelerin aksine türbülans genellikle görülmez. Bir pilot açısından türbülans iki gözü kapalı olarak bir boks ringine çıkmak gibidir. Pilot bir yumruğun geleceğini biliyordur fakat ne zaman ve hangi yönden geleceğini görememektedir. Bir yumruğun size doğru geldiğini bilirseniz eğilerek, yumruğu bloke ederek veya en azından savunma maksadı ile gerekli tedbirleri alabilirsiniz, fakat görsel veriler olmadan yapabileceğiniz tek şey rakibin stratejisini tahmin etmekten öteye gidemeyecektir.



Sözlü veya yazılı pilot raporları (PIREPs) pilotlara hava şartları hakkında ipuçları verebilirler. Fakat bu raporların görselleştirilmeleri zordur, tutarsızdırlar, tamamen subjektiftir ve yaygın değildirler.

Bu raporların hepsinin bir araya getirildiğini ve diğer bilgilerle birleştirilerek 12 saat öncesine kadar türbülans tahminlerinin yapılabildiğini değerlendirin. Weather Service International (WSI) Total Turbulence tarafından yapılan da tam olarak budur. Havayolu işletmenleri tarafından kullanılmaya başlanan uygulama sayesinde elde edilen kazanımlar aşağıda sıralanmıştır:

  • Uçuş Emniyeti – Yolcu ve mürettebatın uçak türbülansa girdiğinde kaşla göz arasında meydana gelen yaralanmaları pilotun türbülanslı hava sahasından kaçınması sayesinde engellenmiştir,
  • Bakım Maliyeti – Ağır türbülansın hava araçlarına verdiği zararlar önlenmiş, türbülansa maruz kalan hava araçlarına uygulanması zorunlu olan özel kontrollerden kaynaklanan maddi kayıplar engellenmiştir,
  • Yolcu Konforu – Hayatlarında sık sık uçuş deneyimi yaşamayan yolcuların uçuş esnasındaki rahatlıkları türbülanslı hava sahalarından kaçınılarak sağlanmıştır,
  • Rota Etkinliği – Sağlanan hava durumu ve türbülans raporları sayesinde hassas rota planlama ve mümkün olan en kısa rota belirleme sayesinde uçuş süresi ve yakıt sarfiyatına bağlı maliyetler azalmıştır,
  • Operasyonel Analiz – Pilotlara ve uçuş harekât uzmanlarına sağlanan gerçek zamanlı meteorolojik bilgileri sayesinde uçuş planlarının çok daha maliyet-etkin yapılması sağlanmıştır.

turbulans


WSI Total Turbulence pilotlara türbülanslı hava sahalarının yerleri hakkında uçuşun bütün safhalarında zamanında ve hassas bilgiler sağlamaktadır. Havacılık meteoroloji uzmanları tarafından, gerçek zamanlı türbülans veriler, yüksek çözünürlüklü sayısal hava modellemeleri ve hava durumu istasyonlarından alınan veriler bir araya getirilerek değerlendirilmekte ve sonuçlar kullanıcılara gerçek zamanlı olarak iletilmektedir. Görsel ve rota esaslı türbülans uyarı sistemi, pilotları önceden uyararak türbülanslı sahalardan kaçınmalarını sağlamaktadır.

Türbülans uyarı sistemini kullanan bir havayolu işletmecisinin verilerine göre türbülansa bağlı yolcu ve mürettebat yaralanmalarında % 50, bakım maliyetlerinde de % 40 oranında azalmalar meydana gelmiştir.

 

Önceki Makale  Uçuşta Rezonansa Giren Helikopter Havada Parçalandı

Türbülansı ciddiye alın!

 

Çeviren: Ercan Caner, Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin yanı sıra, uçak ve helikopter lisanslarına sahiptir. Yüksek lisans derecesini Gazi Üniversitesi’nden Avrupa Birliği – Türkiye İlişkileri alanında alan Caner, halen Türkiye Hava Sahası Yönetimi alanında Haliç Üniversitesi’nde doktora tez çalışmalarını sürdürmektedir.İnsansız Hava Araçları(2014) ve Taarruz Helikopterleri (2015) konulu makaleleri yayımlanmıştır. 39 yılı kapsayan TSK, BM ve NATO savunma sektör deneyimlerine sahiptir.  E-mail: ercancaner@gmail.com 

Twitter: @ercancaner1963

Yazar Profili

Ercan Caner
Ercan Caner
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin yanı sıra, uçak ve helikopter lisanslarına sahiptir.
Türkiye Hava Sahası Yönetimi alanında doktora tez çalışmalarını
sürdüren Caner’in İnsansız Hava Araçları (2014) ve Taarruz Helikopterleri
(2015) konulu makaleleri yayımlanmıştır. 36 yılı kapsayan TSK, BM ve NATO
deneyimlerine sahiptir.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi:
Devamını oku:
Neden Çorapla Yatmalısınız?

Neden Çorapla Yatmalısınız? Pek çekici görünmüyor olabilir, fakat geceleri çorapla...

IŞİD TERÖR ÖRGÜTÜ VE ARKASINDAKİ GÜÇLER

IŞİD TERÖR ÖRGÜTÜ VE ARKASINDAKİ GÜÇLER Yazan: Ercan Caner                                                                                ...

Trump, Pervasız Bir İdlib Saldırısı Konusunda Suriye, Rusya ve İran’ı Uyardı

Trump, Pervasız Bir İdlib Saldırısı Konusunda Suriye, Rusya ve İran’ı...

Saçlarınız bir gecede beyazlar mı?

Saçlarınız bir gecede beyazlar mı? Korku veya Stres Saç Rengini...

Yüzde 100 yerli ve elektrikli: EVT S1

YERLİ OTOMOBİL VE TÜRKİYE GERÇEKLERİ Hacettepe Üniversitesi 3 yıllık bir...

Kapat